12-01-2026

ਧੁੰਦ ਕਾਰਨ ਵਧਦੇ ਹਾਦਸੇ
ਧੁੰਦ ਕਾਰਨ ਅਨੇਕਾਂ ਹਾਦਸੇ ਵਾਪਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਕੀਮਤੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਹੀ ਕਈ ਲੋਕ ਸਦਾ ਲਈ ਅਪਾਹਜ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਰੁਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਦੀਆਂ 'ਚ ਅਕਸਰ ਸੰਘਣੀ ਧੁੰਦ ਕਰਕੇ ਭਿਆਨਕ ਸੜਕੀ ਹਾਦਸੇ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮੰਦਭਾਗੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵੇ। ਸੰਘਣੀ ਧੁੰਦ ਕਾਰਨ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸੜਕ 'ਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤ ਕੇ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੋਂ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣ ਵੇਲੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ। ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਧੁੰਦ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਓਵਰਟੇਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲੋਂ ਦੇਰੀ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਘੱਟ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ 'ਤੇ ਪੀਲੀ ਲਾਈਟ ਜ਼ਰੂਰ ਲਗਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਆਉਣ ਦਾ ਵਾਹਨ ਦਿਸ ਸਕੇ।

-ਗੌਰਵ ਮੁੰਜਾਲ (ਪੀ.ਸੀ.ਐਸ.)

ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਮਾਰ
ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਵਧਦੀ ਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਆਮ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਹੱਡ-ਭੰਨਵੀਂ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖਾਣ ਲਈ ਰੋਟੀ ਵੀ ਮਸਾਂ ਹੀ ਨਸੀਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨਾ ਵੱਸੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਵਾਉਣੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਭਾਅ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਤਾਂ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਵੱਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਅਮੀਰ ਹੋਰ ਅਮੀਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਹੋਰ ਗਰੀਬ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗਰੀਬਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਰਿਆਇਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਘਰ ਵਿਚ ਨਿੱਤ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਸਸਤੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਨਾ ਸਮਝਣ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੇ ਜੰਜਾਲ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਿਹਤਰ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣਾ ਕੇ ਵਿਕਸਿਤ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ।

-ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਿੰਘ ਵਿੱਕੀ ਕੋਟਗੁਰੂ,
ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ. ਕੋਟਗੁਰੂ (ਬਠਿੰਡਾ)

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ
ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਗਲਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਲਈ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਧਨ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨ ਇਸ ਦਾ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਫੈਲਾਉਣਾ, ਘਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਕੀਮਤੀ ਸਮਾਂ ਵਿਅਰਥ ਖ਼ਰਚਣਾ-ਇਹ ਆਮ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਹੌਲ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਬੰਧ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

-ਅਕਾਸ਼
ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ।

ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਕਦਮ
ਇਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਖ਼ਬਰਾਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ, ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਔਖੇ ਸ਼ਬਦ ਖੋਜੇ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਸੋਚ ਪੱਕੀ ਹੁੰਦੀ। ਅੱਜ ਦਾ ਦੌਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨਹੀਂ, ਮੋਬਾਈਲ ਹੈ। ਇਸ ਡਿਜੀਟਲ ਦੌਰ ਵਿਚ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਵਧਣ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਵੀ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਖ਼ਬਾਰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਕਸਰ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਣਾਉਣਾ ਇਕ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਕਦਮ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਭਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਜ਼ ਦਸ ਮਿੰਟ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਔਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਅਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਬਲੈਕ-ਬੋਰਡ 'ਤੇ ਲਿਖਣ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾਈ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਭੰਡਾਰ 'ਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਪਹਿਲ ਨਿਰੰਤਰ ਚੱਲੇ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਝ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗੀ।

-ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ
ਜਲੰਧਰ।

ਅੰਗੀਠੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ
ਠੰਢ ਕਾਰਨ ਤਾਪਮਾਨ 'ਚ ਬਹੲੁਤ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਲੋਕ ਠੰਢ ਤੋਂ ਨਿਜਾਤ ਲਈ ਅੰਗੀਠੀਆਂ, ਹੀਟਰਾਂ ਤੇ ਬਲੋਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਅੰਗੀਠੀਆਂ ਜਾਂ ਹੀਟਰ ਲਾ ਕੇ ਸੌਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਕੲੁ ਦਿਨ ਪਹਿਲੇ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਕਿ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਅੰਗੀਠੀ ਬਾਲ ਕੇ ਸੋ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਸਾਹ ਘੲੁਟਣ ਕਰਕੇ ੳੲੁਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਮਰਿਆਂ 'ਚ ਅੰਗੀਠੀ ਜਾਂ ਹੀਟਰ ਬਾਲ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸੌਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ੳੲੁਹ ਸੁੱਤੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹੀਟਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਚਮੜੀ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰ ਹੈ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਨਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਅੰਗੀਠੀਆਂ, ਹੀਟਰਾਂ ਤੇ ਬਲੋਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੲੁਰੇਜ਼ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਜੇ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਸੌਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

-ਸੰਜੀਵ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ
ਮੁਹਾਲੀ।