12-02-26

ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਗ਼ਲਤ

ਵਿਆਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਾਰੋਹਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੋ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਲਾੜਾ-ਲਾੜੀ ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ ਨਾਲ ਇਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਤੇ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕਈ ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿਚ ਹਥਿਆਰ ਲਿਜਾਣਾ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਇਕ ਗਲਤ ਰਵਾਇਤ ਬਣਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਰੁਤਬੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿਚ ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਤੇ ਗੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਾਲਾ ਵਿਵਹਾਰ ਹੈ। ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਨਿਰਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਵੀ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਚਲਾਈ ਗਈ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਕਈ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਦਸੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਅਮਿਟ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮੌਕਾ ਜਦੋਂ ਸਦੀਵੀਂ ਗ਼ਮ ਵਿਚ ਬਦਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਵਜੋਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਦਿਖਾਵੇ, ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਦਾ ਮੰਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮ ਸਚਮੁੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਤੇ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।

-ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਅੱਤਰੀ ਕਪੂਰਥਲਾ।

ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ 'ਤੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਟੰਗੋ

ਅਸੀਂ ਘਰ ਪੱਕੇ ਪਾ ਲਏ ਹਨ। ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਟ ਕੇ ਉਜਾੜਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਕੱਚੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਪਰ ਨਾ ਹੁਣ ਕੱਚੇ ਘਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦਰੱਖ਼ਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਤੇ ਉਹ ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾ ਸਕਣ। ਹੁਣ ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਹੀ ਪੰਛੀ ਆਂਡੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਨਕਲੀ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦਰੱਖਤਾਂ 'ਤੇ ਟੰਗਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਕਿ ਪੰਛੀ ਆਪਣਾ ਰਹਿਣ ਬਸੇਰਾ ਕਰ ਸਕਣ। ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਪੀਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵੀ ਛਾਵੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਸੋ, ਸਾਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਅਨਮੋਲ ਦਾਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਠੀਕ ਹੀ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਪੰਛੀ ਬੋਲਣ ਮਿੱਠੜੇ ਬੋਲ ਰੱਖਣ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸਮਤੋਲ।

-ਸ਼ਾਰਦਾ ਸ਼ਰਮਾ ਝਬੇਲਵਾਲੀ
ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ।

ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ, ਪਤੰਗਾਂ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਹੇਠ ਲੁਕੀ ਮੌਤ

1 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕੁਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਲੇਖ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ : ਪਤੰਗਾਂ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਹੇਠ ਲੁਖੀ ਮੌਤ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਸੀ ਪਹਿਲੇ ਸਮੇਂ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਸਮੇਂ ਜੋ ਡੋਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਡੋਰ ਸੂਤੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਦੇ ਹੱਦੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਕ-ਦੋ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਫਲਾਣੇ ਥਾਂ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਨਾਲ ਆਦਮੀ ਦੀ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਯੋਗ ਅਪਰਾਧ ਹੈ। ਪਰ ਕਈ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪਤੰਗ ਉਡਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣੇ ਹੀ ਹਨ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਰਵਾਇਤੀ ਡੋਰ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਆਦਮੀ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਵੇ।

-ਡਾ. ਨਰਿੰਦਰ ਭੱਪਰ ਝਬੇਲਵਾਲੀ।
ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ।

ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੇ ਅਸਫ਼ਲਤਾ

ਸਫ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਖ ਹਨ। ਸਫ਼ਲਤਾ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੌਂਸਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਲਗਨ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੀ ਅਸਲ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

-ਸਤਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਮੱਲੇਵਾਲ

ਜਦੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਾਰ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਜਾਵੇ

ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੰਨੀ ਬੋਝ ਲੱਗਣ ਲਗਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲਫ਼ਜ਼ ਵੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਦਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਲੜਾਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਪਰ ਹਰ ਪਲ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹੱਸਦੇ ਵੀ ਹਾਂ, ਗੱਲਾਂ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅੰਦਰ ਕਿਤੇ ਕੁਝ ਟੁੱਟਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਿਖਤ ਉਸ ਦਰਦ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਚੀਖਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਰਦ ਜੋ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਵੇਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸਕਾਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਆਪ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ,ਕੋਈ ਘੱਟ, ਕੋਈ ਵੱਧ। ਇਹ ਲਿਖਤ ਅਲਵਿਦਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਇਕ ਠਹਿਰਾਉ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਲਈ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਹੜਾ ਇਨਸਾਨ ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਥੱਕਿਆ ਹੋਵੇ।

-ਮੰਜੂ ਰਾਇਕਾ ਸੰਗਰੂਰ।